Czym żywią się rośliny

Siejąc, czy sadząc rośliny mamy jeden cel – wysoki plon. Jednak czy taki osiągniemy, zależy to od wielu czynników w tym od składników odżywczych, o których poziom w glebie sami musimy zadbać.

Czytaj więcej...

Kolba kolbę pogania

Zapraszamy na najbardziej kukurydziane święto

Ponad 70 tysięcy hektarów kukurydzy na kiszonkę uprawianych jest obecnie w woj. podlaskim. Dla wszystkich zainteresowanych informacjami o tej roślinie, o walce z jej szkodnikami i technologii uprawy powołano do życia Podlaski Dzień Kukurydzy. Już 4 września na terenie Podlaskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego odbędzie się ta impreza. Zdecydowanie w radosnych nastrojach...
- W tym roku kukurydza miała do wegetacji warunki wprost idealne – mówi Andrzej markowski z działu produkcji rolnej PODR Szepietowo. - Po pierwsze siew odbył się terminowo. Po drugie warunki atmosferyczne – brak intensywnych przymrozków, odpowiednia temperatura i dużo wody, sprawiło, że roślina rosła bardzo intensywnie.
Tak intensywnie, że niektóre odmiany zachowywały się nieco dziwnie. Zdarzały się na przykład wykształcenia trzech kolb. Ponoć od przybytku głowa nie boli, ale w tym przypadku jest odwrotnie,nadmiar kolb powoduje są one gorzej wykształcone. Dlatego lepiej jeśli pojawi się jedna-dwie, za to w pełni dorodna.
Na terenie woj. podlaskiego pojawiło się też w niektórych przypadkach niecodzienne zjawisko zwijania się rośliny w charakterystyczny kształt, porównywany do pastorału. Doskonałe warunki wegetacji sprawiły także, że zdarzało się, iż kukurydza krzewiła się – wokół pierwszej już rośliny wyrastały kolejne.
- Jednak te zdarzające się anomalie w znaczący sposób nie wpłyną na plon kukurydzy, który zapowiada się naprawdę bardzo dobrze – dodaje Andrzej Markowski. - Właściwie największy kłopot był z owadami, głównie mszycą i meszką, których było nie mało, co wymagało użycia insektycydów.  
tekst: sam
fot. Sebastian Rutkowski

Program Podlaskie Dnia Kukurydzy:
10 - Otwarcie Podlaskiego Dnia Kukurydzy
Mariusz Cylwik - dyrektor PODR Szepietowo
Tadeusz Michalski - prezes Polskiego Związku Producentów Kukurydzy w Poznaniu
10.15 - 10.45 - Wykład: „Kwalifikowane nasiona siewne - gwarancją wysokich plonów"
prof. dr hab. Tadeusz Michalski, Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu
10.45 - 11.00 - Wykład: „Kukurydza w technologii LKS" Żaneta Chodorowska - firma Pioneer Polska
11.15 - 11.45 - rozstrzygnięcie konkursu dla producentów mleka „Bezpieczna obsługa zwierząt gospodarskich" KRUS Białystok
10.00 - 14.00 - prezentacja kolekcji odmian kukurydzy, Firmy nasienne
11.45 - 12.30 - pokaz zbioru kukurydzy i zakiszania kukurydzy w technologii LKS Ryszard Wojciechowski - firma Pioneer Polska
12.30 - 13.00 - pokaz zagospodarowania wysokich resztek pożniwnych po zbiorze kukurydzy, firma Maschio - Gaspardo Poland Sp. z o.o.
8.00 - 13.30 - finał IV Wojewódzkiego Konkursu Orki

Finał IV wojewódzkiego konkursu orki
8.00 - 9.00 - odprawa techniczna uczestników wojewódzkiego konkursu orki z Komisją sędziowską
Oficjalne losowanie zestawów (ciągnik+pług) i pól konkursowych w obecności wszystkich startujących. Zapoznanie się uczestników konkursu orki z zestawem na wyznaczonym do tego celu polu oraz praktyczne dokonanie niezbędnych regulacji pługa.
9.00 - 13.30 - konkurs orki, pokaz orki pługiem konnym
13.30 - ogłoszenie wyników IV Wojewódzkiego Konkursu Orki 2011

Trawa to złoto...

O właściwej uprawie łąk dyskutowali rolnicy podczas majowej Zielonej Gali w Szepietowie

...które można zamienić na mleko, jeśli umie się ją dobrze uprawiać – tak zachęcał rolników do zwrócenia uwagi na uprawę łąk Aleksander Gruszko, zootechnik z firmy Timac Agro, który prowadził jeden z tematycznych wykładów podczas targów Zielona Gala w Szepietowie.
„Zielona Gala” to impreza skupiona wokół tematyki łąk i pastwisk. Poza pokazami, które tradycyjnie przyciągają prawdziwe rzesze zainteresowanych nowinkami w zakresie maszyn do zbioru zielonek, pojawiło się mnóstwo chętnych do poszerzenia wiedzy o technologii uprawy. A okazji ku temu nie brakowało.
Dziś wiedza jest w cenie. Bez niej nawet najbardziej zaangażowany rolnik nie poradzi sobie w czasach, kiedy mile widziana jest każda obniżka kosztów produkcji i każda możliwość zwiększenia wydajności krów. Do Szepietowa na każde targi i wystawy przyjeżdżają fachowcy, którzy dzielą się informacjami, tak potrzebnymi do prowadzenia gospodarstwa z sukcesem. Zainspirowani potrzebami naszych Czytelników prezentujemy treść wykładu Aleksandra Gruszko, zootechnika z firmy Timac Agro, pt. „Pasze objętościowe - podstawa sukcesu w produkcji mleka”.
Wykładowca scharakteryzował krótko na wstępie rośliny, stosowane w żywieniu krów mlecznych, będące podstawą pasz objętościowych, zaznaczając, że są one niedoceniane. Zapominamy natomiast, że nadmierne ilości pasz treściwych są dla krów mlecznych wręcz szkodliwe. Tak jak o tym, że bydło karmi się inaczej niż zwierzęta jedno żołądkowe.
Wymienianie roślin z gamy tych służących do wytworzenia pasz objętościowych, rozpoczął oczywiście od kukurydzy. Aleksander Gruszko zwrócił uwagę, że pracując nad plonami tej rośliny trzeba kłaść nacisk na uzyskanie z niej jak największej ilości energii. Nie należy się przy tym martwić, by była ona bogata w białko, bo roślina i tak będzie go zawierała, a ponadto, są inne źródła tego składnika. Jakie? To chociażby rośliny motylkowe, wymienione jako drugie z kolei. Prowadząc właściwie taką uprawę, można zaoszczędzić na dodatkach wysokobiałkowych.
Fenomenem w tej statystyce są łąki i pastwiska. Trawy to źródło i białka, i energii, ale pod warunkiem, że uprawa ta jest dobrze prowadzona. Dziś jest łatwiej, bo firmy nasienne oferują bardzo dobrej jakości nasiona, pozwalające uzyskać lepsze efekty uprawy. Przy tej okazji przedstawiciel Timac Agro przypomniał o nieco zapomnianej, a świetnej w żywieniu bydła mlecznego roślinie - o lucernie, która w połączeniu z kukurydzą, jak powiedział, „załatwia sprawę żywienia krów”.
Ostatnie w tej grupie - zboża i ich mieszanki z roślinami motylkowymi - nie były polecane przez prowadzącego - jedynie jako pasza rezerwowa.
- Rolnicy cieszą się, gdy z hektara uzyskają więcej zielonki, więcej suchej masy. Niesłusznie, gdyż ważna jest jakość, a nie ilość - podkreślał Aleksander Gruszko. - Więcej suchej masy nie oznacza, że zawiera ona więcej składników pokarmowych. A to jest przecież podstawa.
Jak argumentował, wyprodukowanie paszy o bardzo dobrej jakości, to zwiększenie kosztów o 10-15%. Natomiast jej zastosowanie w żywieniu wielokrotnie zwiększa wydajność (tab. 1).
Jak uzyskać powyższe cele? Odpowiedzią oczywistą jest, że należy zastosować odpowiednie nawożenie, ale nie tylko. Na terenie województwa podlaskiego, występuje problem, który należy rozwiązać, by nawożenie miało jakiś sens. To zakwaszenie gleby. Wywołane jest ono m.in. poprzez stosowanie jako nawozu obornika, który w tej roli co prawda świetnie się sprawdza, ale ma skutki uboczne. Niedobory wapnia natomiast powodują m.in., że rośliny nie absorbują azotu z nawozu. Poszczególne z nich mają różny poziom zapotrzebowania na wapń. Rośliną szczególnie wrażliwą na jego brak jest lucerna.
(Tab. 2).
Tekst i fot. Marzena Bęcłowicz

Tab. 1
Porównanie kosztów produkcji mleka w zależności od jakości pasz objętościowych
Produkcja średnio 25 kg mleka od krowy
Jakość pasz objętościowych    Produkcja mleka w kg    Ilość paszy treściwej
Słaba    12    7 kg
Dobra    15    5 kg
Bardzo dobra    18    3,5 kg

Tab. 2
Zapotrzebowanie na wapń
    CaO kg/ha
Zboża    50-100
Kukurydza    150-200
Rzepak    100-150
Groch    70-120
Buraki cukrowe    70-120
Ziemniaki    70-120
Lucerna    300-400
Trawy    100-150

ABC dobrej kiszonki

Wybór odpowiedniej odmiany kukurydzy jedną z zasad uzyskania optymalnej paszy

Na produkcję paszy optymalnej jakościowo składa się wiele czynników. Na niektóre z nich nie mamy wpływu – jak np. na warunki pogodowe. Jednak poza tym aspektem, naprawdę wiele od nas zależy i warto trzymać się kilku złotych zasad.

Firma Adler Agro od ponad 10 lat prowadzi gospodarstwo doświadczalne o powierzchni 500 ha w Rybołach gm. Bielsk Podlaski. Uprawiane tam są nowe odmiany kukurydzy. Jako, że Adler Agro jedną z głównych osi swojej działalności, poza handlem maszynami rolniczymi i środkami ochrony roślin, uczynił dystrybucję nasion kukurydzy (największa sprzedaż na Podlasiu), postawił sobie za cel, by do rolników trafiały produkty sprawdzone i najlepsze. Co więcej, zdobytą w swoim gospodarstwie wiedzę, przedstawiciele firmy chcą przekazywać jak najszerszemu gronu. W tym celu rok rocznie organizowane są szkolenia, na których doradcy z kilku firm przekazują swoją wiedzę zainteresowanym rolnikom. W tym roku odbyły się już dwa takie spotkania: w Grajewie i Białymstoku i planowane jest trzecie. Na podstawie frekwencji seminariów, łatwo można zauważyć, że dziś wiedza jest wartością bardzo pożądaną przez gospodarzy. Zmiany w zakresie wyboru nowej odmiany kukurydzy to obecnie poważne przedsięwzięcie, biorąc pod uwagę areał, na którym wysiewana jest roślina. Tu nie ma miejsca na ryzyko, a fakt, że dana odmiana jest wypróbowywana na polu eksperymentalnym, innymi słowy sprawdzona, daje poczucie bezpieczeństwa. Podobnie jeśli chodzi o stosowane środki ochrony roślin oraz terminy ich użycia. Tylko praktyczna wiedza daje gwarancję powodzenia. Poniżej przedstawiamy Państwu kilka wniosków, jakie wysnute zostały w oparciu o doświadczenia zdobyte w gospodarstwie w Rybołach.

Oto pięć najistotniejszych punktów dla uzyskania dobrej jakości kiszonki:

1. Wybór stanowiska, zbadanie zasobności i pH.

2. Ustalenie nawożenia, precyzyjny siew i ochrony przed chwastami.

3. Dobór odmiany kukurydzy.

4. Właściwy termin zbioru i jakość koszenia.

5. Ubicie, zabezpieczenie silosu/pryzmy i wybieranie.

Jeszcze mamy kalendarzową zimę, ale jest to jednocześnie gorący okres związany z zakupami nasion do siewu, dlatego przyjrzyjmy się bliżej punktowi trzeciemu, czyli doborze odmiany kukurydzy.

Odmiana kukurydzy właściwie dobrana to według ekspertów 30% powodzenia w uprawie. Na rynku jest coraz więcej odmian kukurydzy uprawy polskiej oraz licznych uprawy zagranicznych. Którą odmianę wybrać? Czym powinna charakteryzować się najlepsza? Czy liczy się wysokość rośliny, masa ogólna zielonki, wielkość kolby, ilość ziarna, czy może ostatnio modna strawność? Przed laty na kiszonkę uprawiano praktycznie wszystkie odmiany, ponieważ hodowle polecały odmiany o dwukierunkowym użytkowaniu zarówno na kiszonkę, jak i na ziarno. W przypadku plonu ziarna selekcja odmian u rolników następowała bardzo szybko, ponieważ plon zawsze się waży i pobiera próbkę do zbadania wilgotności ziarna. Po przeliczeniu na 14-15% wilgotności z ha i uwzględnieniu wartości agronomicznych mieszaniec miał szansę pojawić się w zasiewach w roku następnym.

W przypadku odmian na kiszonkę było inaczej. Tutaj w większości przypadków liczyła się cena mieszańca. Na drugim miejscu wysokość rośliny i wielkość kolby. Nie zawsze jednak najwyższa roślina dawała najwyższą masę zielonki, a kolba „do łokcia” przyzwoitą ilość ziarna. Najważniejsze do tej pory w odmianie było ziarno, teoria wywodząca się z niemieckiego podejścia „dobra ziarnówka, dobra kiszonka”. Zbierając jednak całość plonu na kiszonkę nie byliśmy w stanie określić, czy faktycznie tego ziarna było tam aż tak dużo. Jeśli ziarno widać w kiszonce na pryzmie nie oznacza to, że odmiana bogato sypnęła ziarnem, a jedynie to, że walce w sieczkarni je przepuściły.

Zielonki również nie ważymy, często nie mając czasu, nie sprawdzamy także zawartości suchej masy, którą wraz ze wzrostem rośliny zwiększa się w czasie. Im wyższa sucha masa, tym strawność części zielonych staje się mniejsza, ponieważ rośliny w czasie drewnieją tworząc coraz więcej niestrawnej ligniny.

Na jakiej podstawie dokonać wyboru odmiany na kiszonkę? Plon kolb/ziarna i ogólna masa zielonki, czy suchej masy to nie wystarczające informacje do wyboru odmiany na kiszonkę, która ma za zadanie dać naszej krowie zdrową energię. Sprawdzenie ilości skrobi w ziarnie, a także ilości energii jaką można uzyskać z kg/s.m. to także za mało.

Dla wyboru odpowiedniego mieszańca konieczne jest poznanie stabilności odmiany. Źródłem są lokalne wyniki u przedstawicieli firm nasiennych oraz oficjalne dane z COBORU i PDO (Porejestrowego Doświadczalnictwa Odmianowego), ale także najważniejsze informacje przekazane przez hodowle nasienne takie jak: zawartość skrobi i cukrów, poziom frakcji włókna, określenie strawności włókna w roślinie np. DINAG, ilości energii oraz potencjalnej produkcji mleka z ha. Analiza kosztuje sporo uwagi, ale bez uwzględniania określonych parametrów kupujemy tak naprawdę jedynie nadzieję, że z zakupionych nasion otrzymamy jesienią kiszonkę, którą krowy chętnie zjedzą i w dużej części strawią dając mleko i - co ważne - pozostając w pełnym zdrowiu.

Grzegorz Sienkiewicz, AdlerAgro

Azot szyty na miarę

Możliwe jest, aby w pobieraniu części próbek uczestniczył rolnik. Sprzętem do badań dysponują Stacje.

Jak ustala się dawki azotu dla upraw polowych w okresie wiosny

Zawartość azotu mineralnego (symbol N) w glebie w okresie wczesnej wiosny jest podstawowym czynnikiem warunkującym dawki azotu dla roślin. Do oceny ilości azotu w glebie w kg N min/ha na konkretnym polu konieczne jest wykonanie badań laboratoryjnych próbek z 2 poziomów: 0-30 i 31-60 cm.

Wyniki tych badań umożliwiają dokonanie korekty dawek azotu dla prognozowanego plonu, zalecanych w powszechnym doradztwie nawozowym, np. w „Zaleceniach nawozowych dla roślin uprawy polowej i trwałych użytków zielonych” (instrukcja upowszechnieniowa nr 151 Puławy 2008). Badania te wykonuje się tuż przed lub w okresie ruszenia wegetacji ozimin i przed wysiewem roślin jarych. Do oceny wyników badań w okresie wczesnej wiosny wykorzystuje się, opracowane przez IUNG–PIB w Puławach, przedziały zawartości azotu mineralnego w kg/ha w zależności od kategorii agronomicznej badanej gleby, które przedstawia poniższa tabela:

Kategoria agronomiczna gleby Zawartość N min w glebie w kg/ha - suma z poziomów: 0-30 i 31-60 cm

bardzo niska niska średnia wysoka bardzo wysoka

Bardzo lekka do 30 31-50 51-70 71-90 pow. 90

Lekka do 40 41-60 61-80 81-100 pow. 100

Średnia i ciężka do 50 51-70 71-90 91-100 pow. 100

Jeśli wynik testu laboratoryjnego Nmin wykazuje wysoką lub bardzo wysoką zawartość składnika w glebie do głębokości 60 cm, to planowaną dawkę nawozów można zmniejszyć o różnicę pomiędzy zawartością Nmin stwierdzoną w glebie pobranej z pola i górną granicą zawartości średniej dla takiej gleby. W przypadku zawartości bardzo niskiej lub niskiej zalecaną dawkę N należy zwiększyć o różnicę pomiędzy dolną granicą zawartości średniej i oznaczoną ilością Nmin w glebie. Jeśli wynik testu mieści się w przedziale zawartości średniej, dawka N pozostaje bez zmian.

Przykład 1

Za pomocą testu Nmin w glebie średniej (do głębokości 60 cm) stwierdzono 50 kg N/ha. Planowaną dawkę azotu należy zwiększyć o

(71 kg N/ha - 50 kg N/ha) 21 kg N/ha.

Przykład 2

Zawartość Nmin w glebie lekkiej wynosi 110 kg N/ha.

Dawkę azotu można zmniejszyć o

(110kg N/ha - 80 kg N/ha) 30 kg N/ha.

Badanie azotu mineralnego w glebie wykonuje Okręgowa Stacja Chemiczno-Rolnicza w Białymstoku. Stacja dysponuje niezbędnym sprzętem do pobrania próbek oraz służbą terenową zabezpieczającą potrzeby rolników w tym zakresie. Każdy zainteresowany rolnik może zlecić:

- pobranie próbek z poziomów 0-30 i 31-60cm wraz z badaniami laboratoryjnymi - w cenie 47,10zł/pole, lub

- wykonanie tylko badań laboratoryjnych - w cenie 20,20zł/pole, lub

- dodatkowo można zlecić ocenę zawartości azotu w profili glebowym oraz ustalenie całorocznej dawki azotu i jej podział w cenie 6,30zł/pole.

Zasady pobierania i sposób postępowania z próbkami

1. Jeden zestaw próbek (0-30 i 31-60 cm) pobiera się (zgodnie z PN-R-04028:1997) z jednego pola płodozmianowego o podobnej kategorii agronomicznej gleby (gleba lekka lub średnia lub ciężka) i o identycznej historii nawozowej. W przypadku bardzo dużych pól płodozmianowych i pól na które zastosowano jesienią nawozy naturalne, ilość próbek zbiorczych należy odpowiednio zwiększyć, tak by każda z nich reprezentowała część pola o identycznych lub przynajmniej podobnych cechach użytkowych;

2. Na jedną reprezentatywną zbiorczą próbkę analityczną (oddzielną dla każdego poziomu) należy pobrać po 10-15 próbek pojedynczych równomiernie rozmieszczonych na terenie badanego pola;

3. Pobrane próbki do badań należy oznaczyć następująco:

- Próbki z poziomu 0-30 cm jako nr 1, a z 31-60 cm jako nr 2;

- Następnie 2 próbki z obu poziomów tego samego pola włożyć do woreczka zbiorczego i oznaczyć go kolejnym numerem lub nazwą pola w gospodarstwie oraz nazwiskiem rolnika;

- Jeśli badanych w gospodarstwie pól będzie więcej wtedy najlepiej jest dołączyć do próbek przekazywanych do Stacji lub do specjalisty terenowego szkic lub mapę z numerami (nazwami) pól oraz z uprawianą rośliną i powierzchnią pola;

- Przy zleceniu opracowania dawek azotu przez Stację należy dołączyć kartę informacyjną o polu i o uprawianej roślinie. Drukami tych kart dysponują specjaliści Stacji. Można je też uzyskać ze strony internetowej w zakładce druki.

4. Ilość gleby do badań w oddzielnych próbkach z każdego poziomu pobrania nie może być mniejsza niż 10dkg (łączymy glebę z 10-15 pobrań pojedynczych, mieszamy oddzielnie glebę z poszczególnych poziomów i zmniejszamy próbkę do wymaganej wielkości);

5. Bezpośrednio po pobraniu, próbki należy przekazać specjaliście Stacji lub dostarczyć bezpośrednio do laboratorium. Próbki można krótko (do 2-3 dni) przechować w temp. +2 do +50C. Dłuższe przechowywanie jest możliwe tylko w temp. co najmniej minus 180 C.

Jan Grabowski, Rafał Piszcz, Okręgowa Stacja Chemiczno-Rolnicza w Białymstoku

Więcej informacji, szczegółową instrukcję pobierania próbek oraz kartę informacyjną można znaleźć na stronie internetowej Stacji: www.oschrbialystok.internetdsl.pl w zakładce instrukcje lub pocztą elektroniczną pisząc na adres: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi. lub dzwoniąc pod numer tel. 600-919-218. Zalecenia w cenie 6,30 zł można nabyć okazjonalnie w Okręgowej Stacji Chemiczno-Rolniczej w Białymstoku, u specjalistów OSChR terenowych lub zamówić przy zlecaniu badań gleb.

Fot. OSChR B-stok